ESBABU’N NÜZUL

KURANI İLİMLER (Tefsir ile Alakası Olan İlimler)

Kuranı Kerim, pek çok ilimler için feyizli bir kaynak olduğu her kesin malumudur. Her isteyen ondan kendi kabiliyeti nispetinde istifade edebilir. Onda mevcut olan esaslar, düsturlar, umdeler sayesinde bir çok ilimler için istinbatlar yapılabilir. Bizim asıl konumuz bu değil, Kuranı Kerimin tefsiriyle yakından ilgili olan veya Kuranın bünyesine ait ilimlerdir. Bunların adedi pek çoktur. Bu konuların her biri müstakil olarak tedvin edilmiş eserlerle teyit edilmiştir.

NÜZUL SEBEPLERİ

Allah’u Teala her şeyi bir sebebe bağlamıştır. Bunların bazısını biz görebilir, bazısını da göremeyiz veya izah edemeyiz. Kur’an-ı Kerim bazı ayetlerinin iniş nedenleri arasında, Hz. Peygamber (s.a.s.)’e yöneltilen bir soru yada vuku bulan belli bir olay üzerine inerdi. Ayetlerin inişinde etken olan soru ya da olaya ‘nüzul sebebi’ denir.

Naslarda ve vesikalarda tarihi hakikatler gizlidir. Vakıalara en doğru olarak Şahadet eden tarihtir. Tarih ise yalnız başına neticelere ulaşamaz. Bir neticeye ulaşabilmek için Ayetlerin nüzul sebepleri, ancak bu olaylara şahit olmuş kimselerden yani sahabeden nakledilen sahih rivayetlerle tesbit edilir. İctihad ile nüzul sebebini tesbit etmek mümkün değildir. Hadis kitaplarının tefsirle ilgili bablarının büyük çoğunluğunda nüzul sebepleri kaydedilmektedir. Hz. Peygamber’e bir ayet nazil olduğunda bile sebep olan hadise ve sebebi durumunu ve suali formasındaki sebebi bilirlerdi. değişik sebeplerle ve çeşitli hadiselere göre nazil olan ayetler ayrı ayrı hükümleri ihtiva ederlerdi. sahabenin bazısı bilhassa daima Hz. Peygamber’in yanında bulunan sahabe hükümlerle sebepler arasındaki münasebeti tesis edilmişti İşte sebebi nüzul budur.

Bazı Alimlerin Sebeb-i Nuzül Hakkında Sözleri:

El-Vahidi, “ Bir ayetin sebeb-i nuzülü bilinmedikçe, onun hakiki  manasını anlamak mümkün olmaz.” demiştir. İbni Teymiye “ Nuzül sebeplerini bilmek  ayetlerin anlaşılmasını kolaylaştı-rır.” diye söylemiştir. İbn Dakik el-I’d de “ Nuzül sebeblerinin beyanı Kur’an’ın manasını an-lamaya kuvvetli bir yoldur demektedir.”

Nüzul Sebebinin Bilinmesinin Yararları:

Teşri edilen hükümlerin hikmetinin bilinmesine yardımcı olur. Bu ilim sayesinde Kuranı Kerim’de emredilen şeylerin hikmetini anlayabiliriz. Müminin imanı kuvvetlendirmek münkirin de doğruyu bulmasına vesile olur. Nüzul sebebini bilmenin yararlarından biri de, ayetin manasındaki kapalılığın giderilmesine yardımcı olmasıdır. Nüzul sebebi, ayetin ihtiva ettiği hükmü tahsis eder. Zıhar ayetleri iki kişi şahsa mahsustur. Bunların haricinde kalanların durumunun tespiti ancak kıyas yoluyla mümkün olabilir. Eğer burada nüzul sebebi bilinmemiş olsaydı, bu hükümden kastedilen şey bilinemeyecek ve ayetin hükmünden istifade edilemeyecekti. Sebebi nüzul bilmek ayeti işiten bir kimsenin vahyi tespit, anlayış ve hıfzına kolaylık temin etmiş olur. Daha başka sebeplerde düşünülebilinir.

Bir ayetin nüzul sebebiyle ilgili birden fazla rivayetin bulunması durumuna gelince; önce rivayetlerin rivayet derecesine bakılır, sıhhat bakımından üstün olana itibar edilir. Rivayetlerin hepsi sahih ise, ifade kalıplarından nüzul sebebini sarih olarak ifade eden tercih edilir. Rivayetler her iki açıdan aynı seviyede ise, hepsinin rivayet sebebi olduklarına hükmedilir.

Kaynak: Tefsir Usülü- Türkiye Dıyanet Vakfı Yayınları; Şamil İslam Ansiklopedisi Eserlerinden İstifade edilmiştir.

Lüten Yazıyı Paylaşın Ve Beğenin :
manevidestekdayanisma@hotmail.com
Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn
Instagram

Kimler Neler Demiş?

avatar
  Subscribe  
Bildir