HAYIZ HALİ

Hayız Kanı Ve Diğerleri:

Kadının fercinden çıkan üç çeşit kan vardır; Birincisi hayız kanı olup sağlık halinde görülür. İkincisi istihaza kanı  olup hastalık halinde çıkar ve hayız kanından ayrı bir kandır. Çünkü peygamber (as): ” Bu bir damardır, hayız değildir.” Buhari ve Müslim  diye buyurmuştur. Üçüncüsü ise nifas kanı olup doğum esnasında çocuk ile birlikte gelen kandır her birisinin kendisine göre hükümleri vardır.

Hayız: 

Hayız,  sözlükte akmak demektir. Şer’an hayız kanı sağlık esnasında kadının rahminin iç tarafından doğum ve hastalık söz konusu olmaksızın belli bir süre gelen kandır. Adeten bunun rengi siyaha çalar. Oldukça sıcak, ağrı ve ıstırap vericidir kötü kokuludur.

Bu konuda asıl delil Yüce Allah’ın ” Sana kadınların aybaşı hallerini soruyorlar. De ki: O bir rahatsızlıktır. Bu sebeple adet günlerinde kadınlardan ayrı durun, temizlenmedikçe onlarla cinsel ilişkide bulunmayın. İyice temizlendiklerinde onlara Allah’ın emrettiği şekilde yaklaşın. Allah çok tövbe edenleri sever ve içi dışı temiz olanları sever.”  Bakara 222 ayetidir. Diğer taraftan Hazreti Aişe’den rivayet edildiğine göre Resulullah (as) hayız haliyle ilgili olarak şöyle dediği edilmektedir; ” Bu şanı yüce Allah’ın Hz. Adem’in kızlarına takdir ettiği bir haldir.” Buhari ve müslim

 vakti:

Kadının kameri sene hesabı ile yaklaşık 9 yaşına girmesinden itibaren başlayıp Yeis yaşına kadar devam eder. Hanefilerde yeis yaşı 55 dir. Malikilerde ve Hanbeliler de 50 yaşı Şafiilerde ise Yeis yaşının sonu yoktur denilmiştir.  Şayet kadın bu yaştan önce veya sonra yine kan görecek olursa bu ya bir bozuk kandır veya bir kanamadır kadın hayız kanı görmekle Buluğa erip artık ondan namaz, oruç, Hac ve buna benzer şerri bütün hükümetlerin yerine getirilmesi istenir. Nitekim erkek çocuklarda ihtilam olunca meninin çıkışı ile buluğa erer şayet ihtilam veya aybaşı husule gelmeyecek olursa 15 yaşını tamamlanması ile Buluğ gerçekleşmiş olur.

Gebe kalmış olan kadınlarla ilgili olarak:

Hanefiler ve Hanbelilere göre hamile olan aybaşı olmaz. Hanefilere göre çocuğun büyük bir kısmının çıkmasından önce dahi olsa bu durum böyledir. Buna göre hamile kadın gördüğü kan sebebiyle namazı terk etmez bu durumda oruç, itikafı, tavaf gibi ibadetleri terk etmez kocasının kendisine yaklaşmasını engellemez.

Hayız kanının renkleri:

Adet günlerinde görülen hayız kanı fakihlerin ittifakı ile siyah, kırmızı, sarı veya siyah ile beyaz arasında bulanık bir renkte olur. Sonra gelen sarı ve bulanık akıntı hayız değildir. Hayız kanının kesilmesi ancak halis beyaz rengin görülmesi ile bilinir.

Bu da şöyle olur: kadın temiz bir bez veya bir pamuk parçasının fercine kanın eserinden herhangi bir şey kalıp  kalmadığını anlamak için sokar ve onu inceleyerek durumu öğrenir.

Hanefilerin görüşüne göre hayız kanının renkleri altıdır; siyahlık, kırmızılık, sarılık, bulanıklık yeşilimtırak ve toprak rengidir. Ay süresince bu çeşit kanlardan herhangi birini gören kadın bunun hayız kanı olduğuna hükmeder ta ki halis beyaz renk görünene kadar. Yeşilimtırak da bir çeşit bulanıklık demektir. Bu renk kanın rengini bozan bozuk bir gıda sebebiyle aybaşı olan kadın da görülebilir.

Hayız müddeti bitiminden sonra görülen sarılık ve bulanıklığın Adet kanı olmadığının delili ise Ümmü atiye’den gelen şu rivayettir:” Bizler temizlik halinden sonra sarılık ve bulanıklığı bir hiç hükmünde kabul ederdik.” Ebu Davud ve Buhari

Hayız Ve Temizlik Müddeti:

Hanefilere göre; Sayılan 6 renkte olmadığı ve kendisinden önce asgari temizlik süresi bulunmadığı takdirde görülen kan aybaşı kanı değildir. Temizliğin asgari müddeti ise fakihlerin çoğunluğuna göre 15 gündür. Ayrıca görülecek olan bu kanın aybaşı suresinin asgari müddetine ulaşması gerekir. Bunun ne kadar olduğu konusunda ise fakihler arasında farklı görüşler vardır. Ay başı süresinden daha az veya azami suresinden daha fazla görülen kan ise istihaza kanıdır.

Hanefilerin görüşüne göre aybaşı asgari suresi geceli Gündüzlü üç gündür. Bundan daha az süre ile görülen hayız kanı değildir. Bir istihaza kanıdır. Ortalama 5 gün  azami hızı ise geceli Gündüzlü 10 gündür bundan fazla devam eden kan ise istihaze kanıdır. Şu hadisi delil olarak getirmişlerdir: “ Ay başının bakire kız ve evlenmiş kadın için en az suresi 3 gün, azami ise 10 gündür.” Taberani. Bu rivayetin zayıf olduğu da söylenmiştir.

Aybaşı Günleri İçerisinde Kanın Gelmemesi:

“Neka” kanın olmaması demektir. Aylık adetin başlaması ile görülen kan daha sonra bir süre kesilir sonra yine görülmeye başlar acaba bu süre aybaşı günlerinden sayılır mı sayılmaz mı bu konuda 2 fıkhı görüş bulunmaktadır. Hanifler ve Şafiilerin ikincisi de Maliki ve Hanbelilerin görüşüdür.

Hanefi ve Şafiilerin görüşü şöyledir; Hayız süresi içerisinde kanın görülmediği sürelerde hayızlı kabul edilir. Bir gün kan görse, ikinci günde bir pamuk koyduğu halde kirlenmeyecek şekilde kan görmeyecek olsa ve bundan sonraki gün yine kan verecek olursa ve bu durum adeti esnasında böyle devam edip giderse kadının bütün bu süre içerisinde hayırlı olduğu kabul edilir.

İkinci görüş sahipleri de telfik (telfîk; fıkıh usulü terimi olarak “bir meselenin hükmünü birden fazla mezhepten seçilen unsurlardan yararlanarak oluşturmak” demektir. ) esasını kabul ederler. Bu da kan görülen günleri birbirine eklemek ve kan görülmeyen günleri de sahip bir temizlik olarak kabul etmektir. Aybaşı olan kadın bir veya iki gün kan görse sonra bir veya iki gün temiz olsa kan gördüğü günleri üst üste ekler ve geri kalan günleri de temizlik olarak kabul eder.

Bütün mezhepler kanın görüldüğü 2 vakit arasındaki temizlik suresini 15 gün veya daha fazla ise bunun 2 ay başı arasındaki temizlik suresinin olduğunda ittifak etmişlerdir bundan önce süreyle bundan sonraki süre görülen kan aybaşının süresinin asgari müddetinini buluyorsa O da aybaşı sayılır.

Hanefi mezhebinin müteahhir alimlerinin çoğunluğu, Ebu Yusuf’un görüşünün esas alındığını söylemişlerdir. Bu aynı zamanda Ebu Hanife’nin son görüşüdür. Bunu fetvalarına esas almalarının sebebi, daha kolay olmasıdır. Bu görüşe göre 2 kan arası görülen temizlik, ay başını bölen bir süre kabul edilmemiştir. Aksine bu da kanın temizlik suresinin başında da sonunda da bulunması şartı ile peş peşe devam eden kan gibi kabul edilmiştir. Buna göre ay başının temizlik ile başlaması ve yine temizlik ile sona ermesi caizdir.

Şöyle ki: Mübtedee olan kadın, bir gün kan görür ve 14 gün temizlikten sonra yine bir gün daha kan görürse ilk 10 gün ay başıdır. Şayet adetli belli kadın, adetinden önce bir gün kan görse 10 gün temizlikten sonra da bir gün daha kan görse kan görmediği 10 günlük süre adetine denk gelmişse ay başıdır; değilse adetinin günleri ne ise onu esas alır.

Lohusalık halinde 40 günlük süre arasında fasılalı temizliğe gelince; Ebu Hanife’ye göre lohusalıkta fasıla kabul edilmez fetva buna göredir. Bu fasılanın 15 gün daha az veya daha çok olması arasında fark yoktur, başta ve sonda kanın bulunması peş peşe akan kan gibi kabul edilir.

Kaynak: İslam Fıkıh Ansiklopedisi

Lüten Yazıyı Paylaşın Ve Beğenin :
manevidestekdayanisma@hotmail.com
Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn
Instagram

Kimler Neler Demiş?

avatar
  Subscribe  
Bildir