İTİKÂF

1-İtikâfın tarifi:

İtikâf lügatte bir şeyden ayrılmamak, ister hayırlı olsun, ister kötülük olsun, bir şey üzerine devam etmek demektir. Hanefilere göre cemaatle namaz kılınan bir mescitte oruçlu olarak ve itikafa niyet ederek beklemektir. Mescitte beklemek itikafın rüknüdür. Erkekler için itikaf mescitte gerçekleşir. Kadınlar evinin dışındaki mescitte itikafa girmeleri mekruhtur.  Kadın itikafa evinde namaz kıldığı yerde girer.

İtikâfın meşru oluşunun delilleri:

Kitap, sünnet ve İcma iledir. ” Oruç gecesinde kadınlarınızla birleşmek size helâl kılındı. Onlar sizin için elbisedir, siz de onlar için elbisesiniz. Sizin kendinize hıyanet etmekte olduğunuzu Allah bilmiş, tövbenizi kabul etmiş ve sizi bağışlamıştır. Şimdi artık onlarla birleşin ve Allah’ın sizin için yazdığını isteyin. Fecirden siyah ip beyaz ipten sizin için ayırt edilir hale gelinceye kadar yiyin ve için, sonra orucu geceye kadar tamamlayın. Mescitlerde ibadete çekilmişken kadınlarla cinsel ilişkide bulunmayın. Bunlar Allah’ın koyduğu sınırlardır; sakın bu sınırlara yaklaşmayın. Allah ayetlerini insanlar için işte böyle açıklar. Umulur ki sakınırlar.” Bakara: 187.

“O zaman biz beyti insanların gidip gelip ziyaret edecekleri bir makam ve bir güvenlik yeri yaptık. Siz de İbrâhim’in makamından kendinize namaz kılacak bir yer edinin. İbrâhim ve İsmâil’e de, “Tavaf edecekler için, ibadete kapanacaklar, rüku ve secde edecekler için evimi temiz tutun” diye tâlimat verdik.” Bakara: 125

“Hz. Peygamber (as) Medine’ye geldikten sonra vefatına kadar Ramazan’ın son on gününde itikafa girerdi.” Buhari Müslim. İtikaf çok eski devirlerden beri meşru kılan bir ibadettir.

İtikâfın Amacı:

İtikafın amacı Rabbin murakabesinde bulunmak suretiyle kalbi temizlemek, ona yönelmek, boş vakitler ibadete ayırmak, ibadet için kendini dış dünyadan ayırmak, Allah. CC. için kullukta bulunarak dünya meşgalelerinden ve dünya işlerinden kendini belirli bir süre içinde tecrit etmek, kendisini mevlasına teslim ederek bütün işlerini Allah’ın Yüce iradesine bırakmak, onun keremine dayanmak, kapısında durmak, Allahu Teala’nın evinde ona ibadet etmek ve rahmetine yaklaşmak için ona taatte bulunmaktan ayrılmamak, Allah’ın Kalesi içine girmek gibi hedeflerdir.

2- itikafın zamanı:

İtikaf Ramazan’da ve Ramazan dışında her vakitte müstehaptır. Hanefilere göre nafile itikafın en azı sınırlı olmaksızın az bir zamandır. Kuvvetli olan görüşe göre başlanılmış olan bir nafile itikafı kaza etmek lazım gelmez. Çünkü bu itikaf için oruç tutmak şart değildir.

3- İtikâf Yapılan Yer:

Erkeklerle temyiz çağındaki çocuklar için itikafın yeri cemaatle namaz kılınan mescittir. Bu mescitte ister içinde Beş vakit namaz kılarsın ister kılınmasın İmam ve müezzin bulunan mescittir. Kadınlar için itikaf yeri evlerinin mescididir bu yerde evde namaz kılmak için ayrılan yerdir.

4- İtikâfın Hükmü:

Alimlerin ittifakı ile, adanmayan itikâf müstehaptır. İtikaf üç türlüdür. Vacip, sünnet-î müekkede, müstehap.
vacip itikaf: Adanan itikâftır.” Allah için bir gün veya daha fazla itikafa girmek borcum olsun demek gibi.
müekked sünnet itikafı: Ramazanın son on gününde girilen itikaf.                                                                                    müstehap itikaf: Bu itikaf Ramazanın son on günü dışında herhangi bir vakitte yapılan ve adanmış olmayan itikaftır.

5- Adaĝın itikâfa giren hakkında gerektirdiği durumlar:

Cumhurun görüşü gecenin gündüze dahil olduğu yolundadır. Bir hafta yahut bir ay gibi adanan itikaflarda günler arasında peşpeşe olmak vaciptir. İtikafa giren kişi o günün güneşi batmadan önce mescide girer en son güneş battıktan sonra da çıkar.

6 itikafın şartları:

İtikafın sahih olması için aşağıdaki şartlar gerekir:

1- Müslüman olmak.

2- Akıllı olmak Yahu temyiz çağında olmak: Deli ve benzeri kimseler temyiz çağında olmayan çocuklar itikafı sahih değildir.

3- Niyet etmek: İttifakla niyetsiz itikaf sahih değildir.

4- Oruçlu olmak: Hanefilerde sadece adanan itikaflar için oruçlu olmak şarttır, diğer nafile itikafta da şart değildir.

5- İtikaf mescitte olmalıdır: Evlerde yapılan itikaf sahih değildir.

6- Cünüplükten, hayız ve nifastan temizlenmiş olmak gerekiyor. Bu cumhurun görüşüdür.

7- Kadına kocası tarafından izin verilmiş olması: Hanefi, Şafii ve Hanbelilere göre bu şarttır. Kocasının izni olmadan bir kadının itikafa girmesi adanmış bir itikaf olsa bile sahih değildir.

7-itikafa giren kişi için caiz olan ve olmayan hususlar:

Vacip olan itikafta itikafa giren kimsenin mescitte kalması gerekir. Bu hüküm itikafın rüknünü gerçekleştirmek içindir. Bu da mescitte eğleşmek, oradan ayrılmamak ve orada kapanmaktır. İtikafa giren kişi ancak şeri bir özür veya mazeret sebebiyle yahut bir ihtiyacını gidermek için dışarı çıkabilir.

Hanifelere göre itikafa giren kimsenin nafile ve sünneti müekkede itikaflarda dışarı çıkması caizdir. Çünkü dışarı çıkmak itikafı iptal etmez fakat bir kimse niyet ederek Ramazan’da son on günü itikafa başlarsa sonra bunu bozsa kazası vacip olur.

Şer’i bir özür onun dışında vacip bir itikafa giren kimsenin dışarı çıkması haramdır. Şer’i özürler ise cuma ve bayram namazlarıdır. Böyle bir kimse önceki sünnet ile birlikte cumanın farzına yetişebileceği bir vakitte çıkmalı, Sonra da geri dönmelidir.

Mescidin yıkılması, kendisine bağlı olan bir şahitlik görevini yerine getirmek, canına yahut eşyasına bir zarar gelmesinden korkmak yahut zalim bir kişinin zorla dışarı çıkartması ailesinin dağılması gibi şerri özürlüler sebebiyle ittifaka giren kişi dışarı çıkabilir. Zorla mescitten dışarıya çıkarılınca yahut mescit yıkılınca o saatten itibaren başka bir mescide gidip itikafa girmesi gerekir.

İtikafta bulunan kişi unutarak kısa bir süre de olsa dışarı çıkarsa vacip olan ihtilaf bozulur sünnet ve nafile olanlar sonra erer ve bozduğu günün vacip itikafını kaza etmesi gerekir.

Hasta ziyareti yahut cenaze sahiplerine başsağlığı dilemesi için meclisten dışarı çıkmakta bu görev kendisi için gerekli de olsa, itikaf bozulur.

Yemek içmek, uyumak, kendisi veya ailesi için gerekli olan her hangi bir akit, alışveriş, nikah ve ricat gibi hususlar itikaf yerinde yapılabilir. Fakat ticari maksatla bizzat malı mescidde getirerek itikafta iken alışveriş yapmak tahrimen mekruhtur.

8- İtikâfın Adabı:

1- İtikafa giren kimse gücü yettiği kadar gece ve gündüz namaz kılmalı, Kuran okumalı ve Allah’ı zikirle meşgul olmalıdır. Bu müstehaptır. Göklerin ve yerin yaratılışı  hikmet ve inceliklerini kalpten düşünmek, Salatü Selam getirmek, Kur’an tefsiri okumak, hadis okumak, Siyer okumak, peygamberlerin kıssaları ve hikayelerini okumak, Salih kulların hikayelerini okumak, ilim müzakeresinde bulunmak ve benzeri taatlerdir.

Maliki ve Hanbeliler itikafa giren kimsenin ilimle şerri ilimde olsa meşgul olmasını mekruh olarak görmüşlerdir.

2- Cumhura göre, itikafa giren kimsenin oruç tutması sünnet olup şart değildir.

3- Hanefilerle hanbeliler ise itikafın cuma kılınan bir mescitte olmasını şart kurmuşlardır. İtikafa girmek için en faziletli mescitler Mescidi Haram, Mescidi Nebevi ve Mescidi Aksadır.

4- Ramazan’da itikafa girmek menduptur. özellikle Ramazanın son 10 gününde. itikafa girmek daha faziletlidir Çünkü burada Kadir Gecesi mevcuttur.

5- İtikafa giren kişi eğer itikafı bayram gecesine bitişik ise bayram geceside itikafta kalır. O mescitte bayram namazı kılınacaksa geceyi bayram sabahına kadar uzatmak  ayrıca mükafat kazanmaya vesile olur.

6- İtikafa giren kişi gereksiz söz ve işlerden sakınır çok konuşmaz ittifaka giren kişi münakaşa mücadele sövme kötü sözler sarf etmek gibi fiillerden sakınır. Bunlardan birini yapmakla ise itikaf bozulmaz. itikafa giren kişi ya hayır konuşur ya da susar.

9- İtikâfın Mekruhları:

İtikafa giren kişinin yukarıda zikredilen adapların bazılarını terk etmesi mekruhtur. Satılan bir malı mescide getirmek, orada bulundurmak tahrimen mekruhtur. Mescid-i Bir dükkan gibi kullanmamalıdır. Mescitte itikafta iken ticari bir sözleşme yapmak mekruhtur. İbadet kastıyla mescitte susup durmak da mekruhtur.

10- İtikafı bozan hususlar:

1- Cuma namazına çıkmak, tabii ihtiyaçlardan olan su dökmek yahut büyük abdeste çıkmak yahut mescidin yıkılma zarureti gibi daha önce zikrettiğimiz tafsilata göre şer’i özürler olmaksızın mescitten dışarı çıkmak itikafı bozar.

2- Cumhura göre unutarak da olsa gece yada gündüz vakti cinsel ilişkide bulunmak itikafı bozar.

3- Öpme, dokunma ve uyruklar arasında oynama gibi durum sebebiyle boşalmaktan ötürü itikaf bozulur.

4- İtikaftaki kişi Mürted olursa itikafı bozulur.

5- Gündüz yahut bilerek yapmışsa gece vakti sarhoş olmak cumhura göre itikafı bozar.

6- Uzun süreli bayılmak ve delirmek: itikafa giren kişi günlerce deli yahut baygın kalırsa cumhura göre itikafı bozulur.

7- Aybaşı, nifas (lohusalık): kadın itikaf esnasında aybaşı yahut ve lohusa olursa itikafı bozulur.

8- Maliki ve Hanefilere göre kasten yemek yemek itikafı bozar.

9- Dedikodu yapmak, iftira atmak, laf gezdirmek gibi büyük günahlar işlemek malikilere göre itikafı bozar. Cumhura göre ise bozmaz.

11- Bozulan İtikafın Hükmü:

Bozulan itikaf adanmış vacip bir itikaf olur, yahut nafile itikaf olur. 1- Bozulmuş olan itikaf vacip ise mürtedlik sebebiyle bozulanların dışındakilerin kazası gerekir. Eğer belli bir aylık adanmış bir itikaf idi ise bozulunca bir ay yeniden itikafa girmesi gerekmeyip Ramazan’da olduğu gibi sadece bozulana kadar itikafa girmesi gerekir.

2- Nafile itikaf ise, gün tamamlanmadan itikaf kesilirse bir şey lazım gelmez. el- asıl adlı kitabın rivayetine göre hüküm böyledir.

Kaynak: İslam Fıkıh Ansiklopedisi- prof.Dr. Vehbe Zuhayli

Lüten Yazıyı Paylaşın Ve Beğenin :
manevidestekdayanisma@hotmail.com
Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn
Instagram

Kimler Neler Demiş?

avatar
  Subscribe  
Bildir