ZEKATIN ŞARTLARI NELERDİR

Zekatın Şartları:

Zekatın farz olma ve sıhhat şartları vardır. İttifakla zekat hür, Müslüman, akıllı ve ergen kimselere farzdır. Ancak nisap miktarı mala tam olarak sahip olmak ve bu malın üzerinden bir yıl zaman geçmiş olması şarttır. İttifakla zekat öderken yapılacak niyetle gerçekleşir.

Zekatın Farz Olma Şartları:

1-hür olmak:

Zekat ittifakta köleye farz değildir.

2-Müslüman olmak.

İcma ile kafire, malından ötürü zekat vermek farz değildir. Ebu Hanife,  Zimmilerle harbilerin mallarından öşür alınması için, bu malların nisap miktarına ulaşmasını şart koşmaktadır. Ebu Hanife şöyle demiştir: Özellikle zimmiden 20/1, harbiden 10/1 vergi alınır. Bir hüküm misli ile muamele, yani mütekabiliyet esasına dayanmaktadır.

3-Ergen Ve Akıllı Olmak:

Hanefilere göre bu iki esas şarttır. Çocuğa ve deliye mallarından ötürü zekat yoktur. Cumhura göre: Ergen ve akıllı olmak, zekatın farz olması için şart değildir. Dolayısıyla çocuğun ve delinin de mallarından zekat vermek farzdır. Dayandığı delil şu hadisi şeriftir: “Bir kimsenin malı bulunan bir yetimin velisi olursa onun adına ticaret yapsın ve malı bırakıp da zekat onu yemesin.” Bir başka rivayette şöyledir: ” Yetimlerin mallarını çalıştırın ki zekat onu yiyip tüketmesin.” Bu hadis zayıftır. Tirmizi, Beyhaki,

4-Malın Zekatı Tabii Mallardan Olması:

Zekat alınan mallar beş sınıftır: Altın ve gümüş paralardan altın ve gümüşün külçeleri ve bunların yerini alan paralar madenler, defineler, ticari mallar, zirai ürünler, cumhura göre evcil ortak hayvanlardır. Zekata Tabi olan mal büyüyen bir mal olması şartı vardır. Ticaret için bulundurulmayan kıymetli taşlardan İnci madenlerden altın ve gümüş hariç ev eşyası ile mülk ve akarlardan at, katır, eşek, eğitimli köpek, bal, süt, sanat aletleri ve ilim kitaplarına zekat gerekmez.

5-Malın Nisap Miktarı Yahut Nisap Kıymetine Ulaşması:

Nisap miktarı mal, şeriatın zenginlere zekat vermeyi vacip kıldığı maldır. Altının nisabı 20 miskal yahut 20 Dinardır. Gümüşün nisap miktarı 200 dirhemdir. Tahıl ve meyvelerin nisabı Hanefilerin dışındaki fakihlere göre kuruduktan sonra 5 vesak (635 kg)’dır. Koyunun nisabı ise 40, Develerin 5,  Sığırların ise 30 dur.

6-Mala Tam Olarak Sahip Olmak:

Fakihler, mülkiyetten kastedilen mananın zilliyet mi (kendi eli altında bulundurma) tasarrufuna sahip olmak mı yoksa mülkiyetin aslı mı olduğu hususunda farklı görüşler ileri sürmüşlerdir. Mülkiyetten kastedilen, mülkiyetin aslı ile birlikte zilliyettir. Bu malın kişinin mülkiyetinde olması gerekir. Kadının mehrini kocasından aldıktan sonra kendi malı olmasından dolayı alınan mehir nisap miktarına ulaşmışsa kadın zekatını ödemelidir.

7- Hesap Muhtarı Mal Üzerinden Kameri Bir Yıl Geçmiş Olsun:

Bunun dayandığı delil Hz. peygamberin (as) şu hadisidir: ” Üzerinden bir yıl geçmedikçe bir maldan zekat vermek gerekmez.” Malın, yılın iki tarafında, yani başında ve sonunda nisap miktarı olması şarttır. Yılın içinde mal nisap miktarından eksilsin veya eksilmesin, hüküm değişmez. Hibe ve miras yolu ile de olsa yıl içinde elde edilen mallar, malın aslına ilave edilir. Bu mallarda zekat farzdır. Zirai ürünler dışında mallarda bir yıllık zaman geçmesi şarttır. Zirai ürünlerde ise meyve ortaya çıkınca ve bozulmasından emin olunarak, kendisinden faydalanılacak noktaya ulaşınca, zekatını vermesi gerekir. Hasada hak kazanmış olması şart değildir.

8- Borçlu Olmamak:

Hanefilere göre, zirai ürünlerin dışındaki mallarda, Hanbelilere göre bütün mallarda, Malikilere göre altın ve gümüşte zekatın farz olması için borçlu bulunmamak şart koşulmuştur. İnsanlar tarafından istenmekte olan borç zekâtın farz olmasına engeldir. Borcun nevi fark etmez, borç ertelenmiş bir borç da olsa durum aynıdır. Hatta ayrılıncaya kadar ertelenen, zevcesine olan Mehir borcu da böyledir. Karşılıklı rıza ile yüklenilen borçlarda zekâtın farz olmasına engel teşkil eder. Fakat Kullar tarafından talep edicisi bulunmayan adak, kefaret, Hac gibi borçlar ise zekâtın farz oluşuna engel teşkil etmezler. Hanefi mezhebine göre borç zirai ürünlerin öşrü ile haracının farz oluşuna kefaretlerin vacip oluşuna engel değildir. Yani borç esah olan görüşe göre, mal ile kefaret ödemenin vacip olmasına engel değildir.

9- Aslı İhtiyaçtan Fazla Olmak:

Zekat verilecek malın hem borçtan, hem de sahibinin aslı ihtiyaçlarından artmış olmasını şart koşmuşlardır. Çünkü borç ve ihtiyaç ile meşgul olan mal yok gibidir. Aslı ihtiyaç, nafaka, mesken, savaş atları, sıcak veya soğuğa engel olmak için ihtiyaç olan elbiseler gibi. ya gerçekten insanın ölmesini önleyen ihtiyaçlardır yahut borç gibi farazi olarak insanı yok olmaktan kurtaran şeylerdir.

Lüten Yazıyı Paylaşın Ve Beğenin :
manevidestekdayanisma@hotmail.com
Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn
Instagram

Kimler Neler Demiş?

avatar
  Subscribe  
Bildir